Cách kiểm tra chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp có mở thêm chi nhánh tại các tỉnh, thành phố khác để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, không phải kế toán nào cũng nắm rõ
cách kiểm tra chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc, dẫn đến nhầm lẫn trong việc kê khai và nộp thuế. Thực tế,
chi nhánh hạch toán độc lập là đơn vị có
mã số thuế riêng, có thể
tự lập báo cáo tài chính,
kê khai thuế GTGT, TNDN, TNCN và
nộp trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý.
Trong khi đó,
chi nhánh hạch toán phụ thuộc chỉ kê khai một số loại thuế (như
GTGT, môn bài, TNCN) và
chuyển toàn bộ kết quả hoạt động về trụ sở chính để tổng hợp,
quyết toán thuế TNDN. Để xác định chính xác, kế toán có thể
tra cứu trên trang thuedientu.gdt.gov.vn,
kiểm tra tờ khai thuế, hoặc
liên hệ cơ quan thuế quản lý chi nhánh. Việc hiểu rõ
cách kiểm tra chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc giúp kế toán
thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai,
tránh sai sót và
đảm bảo tính minh bạch trong sổ sách tài chính của doanh nghiệp.
Cách xác định chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc
Nhiều kế toán khi mới nhận việc tại doanh nghiệp có chi nhánh thường băn khoăn không biết chi nhánh đó đang hạch toán độc lập hay phụ thuộc, bởi thông tin này không được ghi rõ trên Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh. Để kiểm tra, bạn có thể áp dụng một trong những cách sau:
Cách 1: Liên hệ trực tiếp Giám đốc, kế toán tiền nhiệm hoặc người phụ trách hồ sơ đăng ký kinh doanh để xem lại Thông báo đăng ký thuế, Thông báo thay đổi thông tin kinh doanh và các giấy tờ liên quan.
Cách 2: Đăng nhập vào cổng thông tin thuế điện tử (nhantokhai, thuedientu...) bằng mã số thuế của chi nhánh (ví dụ: 010620856-001), sau đó vào mục “Tra cứu” để xem lịch sử tờ khai:
-
Nếu chỉ có tờ khai thuế môn bài, thuế GTGT, thuế TNCN → chi nhánh hạch toán phụ thuộc.
-
Nếu có thêm tờ khai quyết toán thuế TNDN và báo cáo tài chính → chi nhánh hạch toán độc lập.
Cách 3: Truy cập vào tracuunnt.gdt.gov.vn hoặc dangkyquamang.dkkd.gov.vn, nhập mã số thuế công ty hoặc chi nhánh. Hệ thống sẽ hiển thị danh sách các chi nhánh, bạn chỉ cần chọn chi nhánh muốn xem để biết tình trạng hạch toán.
Quy định về chi nhánh hạch toán độc lập và phụ thuộc
Để hiểu đúng bản chất, trước hết cần phân biệt rõ giữa “đơn vị phụ thuộc” theo Luật Doanh nghiệp và “hạch toán phụ thuộc” theo Luật Kế toán.
Theo khoản 1 Điều 45 Luật Doanh nghiệp 68/2014/QH13, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, có nhiệm vụ thực hiện một phần hoặc toàn bộ chức năng của doanh nghiệp, kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền. Chi nhánh không có tư cách pháp nhân riêng và ngành nghề kinh doanh của chi nhánh phải phù hợp với ngành nghề của doanh nghiệp mẹ.
Còn theo Luật Kế toán 88/2015/QH13 và Nghị định 174/2016/NĐ-CP, chi nhánh có thể được xem là đơn vị kế toán nếu có lập báo cáo tài chính riêng. Khi đó, việc chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc sẽ quyết định cách kê khai, nộp thuế và báo cáo tài chính.
Chi nhánh hạch toán độc lập:
-
Có mã số thuế riêng (13 số), con dấu và tài khoản ngân hàng riêng.
-
Tự kê khai và nộp thuế (môn bài, GTGT, TNCN, TNDN).
-
Tự lập báo cáo tài chính và gửi cho cơ quan thuế quản lý chi nhánh.
→ Nói cách khác, chi nhánh hoạt động gần như một doanh nghiệp độc lập; công ty mẹ chỉ cần hợp nhất báo cáo tài chính.
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc:
-
Có thể cùng hoặc khác tỉnh với trụ sở chính.
-
Nếu cùng tỉnh, việc kê khai thuế tập trung tại trụ sở chính.
-
Nếu khác tỉnh, chi nhánh được cấp mã số thuế riêng, nộp thuế môn bài, GTGT, TNCN tại nơi chi nhánh đặt trụ sở, còn quyết toán thuế TNDN và lập báo cáo tài chính tại công ty mẹ.
→ Như vậy, chi nhánh hạch toán phụ thuộc không lập báo cáo tài chính riêng, mà chỉ chuyển chứng từ và số liệu về trụ sở chính để tổng hợp.
Căn cứ Công văn 23473/CT-TTHT ngày 22/04/2019 của Cục Thuế TP Hà Nội, trường hợp doanh nghiệp có trụ sở tại Hà Nội và chi nhánh phụ thuộc tại TP.HCM thì chi nhánh kê khai thuế GTGT, TNCN và lệ phí môn bài tại địa phương, còn thuế TNDN do trụ sở chính khai tập trung.
Tóm lại:
-
Chi nhánh hạch toán độc lập: tự chủ về kế toán và thuế.
-
Chi nhánh hạch toán phụ thuộc: báo cáo và quyết toán tập trung tại công ty mẹ.
Việc xác định đúng hình thức hạch toán giúp doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế chính xác, tránh sai sót và vi phạm quy định kế toán – thuế.
Việc nắm vững
cách kiểm tra chi nhánh hạch toán độc lập hay phụ thuộc là kỹ năng quan trọng giúp kế toán xác định đúng trách nhiệm kê khai và lập báo cáo thuế của từng đơn vị. Khi hiểu rõ mô hình hạch toán, bạn sẽ dễ dàng thực hiện công tác kế toán, tránh sai sót khi tổng hợp số liệu hoặc nộp báo cáo tài chính. Để thành thạo hơn, bạn có thể tham gia
học kế toán thực hành tại Kế Toán Minh Việt – nơi cung cấp kiến thức thực tế qua chứng từ, sổ sách và tình huống doanh nghiệp cụ thể. Ngoài ra,
dịch vụ rà soát sổ sách kế toán của Kế Toán Minh Việt cũng giúp doanh nghiệp kiểm tra, điều chỉnh và đảm bảo sổ sách kế toán luôn chính xác, tuân thủ quy định thuế. Tham khảo thêm
Bài tập định khoản giá thành sản phẩm có lời giải để rèn luyện kỹ năng hạch toán chuyên sâu và ứng dụng hiệu quả trong công việc thực tế.
Các bài viết liên quan
